in 't Wasdom

Toegang tot kennis
februari 27th, 2020

Betrouwbare bronnen

Betrouwbare bronnen: hoe beoordeel je dat?

“Wanneer is een bron eigenlijk betrouwbaar?” schreeuwt iemand hier op het lege marktplein. Kunt u daar iets over zeggen? Dat kan en het is gemakkelijker. Er zijn drie soorten criteria: formele, inhoudelijke en vormeisen.

Formele criteria

  • auteur – zonder auteur stelt niemand zich verantwoordelijk voor de inhoud, een organisatie opvoeren is in principe al een zwaktebod. Zeker als er een beter alternatief voorhanden is.
  • publicatiedatum – zonder publicatiedatum geen zicht op de nieuwste inzichten, ontwikkelingen en meer recente publicaties.
  • titelgegevens – zonder of met incomplete gegevens geen zicht op het type bron (is het bijv. een journal, boek, bundel, thesis, webpagina?)
  • vindplaatsgegevens – zonder (stabiele) vindplaatsgegevens is er door anderen geen controle mogelijk (denk aan instabiele webpagina’s die plots verdwenen of veranderd zijn).

Conclusie: een bruikbare bron bevat gegevens over de auteur, publicatiedatum, titel en de (stabiele) vindplaats. Die gegevens zijn ook nodig voor het opmaken in de gekozen stijl (bijv. APA-style). Als de bron bruikbaar is, dan is die bron nog niet persé betrouwbaar. Er zijn aanvullende criteria.

Inhoudelijke criteria

  • gezaghebbend (dus argumentatief sterk) op basis van inhoud – de bron is afkomstig uit het kennisdomein of vakgebied (vakliteratuur/tijdschriften, databanken, papieren uitgaven (boeken, bundels, thesis, journals).
  • De bron is bij voorkeur door vakgenoten beoordeeld (peer reviewed).

Vormeisen

  • er is een officiële referentiestijl gebruikt (APA, Cambridge, Harvard etc.) en die is volgens de richtlijnen van de stijl ingevoerd.
  • de bibliografie is gevarieerd qua type bron (journals/artikelen, thesis, boeken of bundels, géén instabiele webpagina’s).

De inhoudelijke criteria zijn natuurlijk het belangrijkst. Dat te kunnen beoordelen is een kwestie van ervaring en tijd. In elk geval voldoet een (in beginsel) betrouwbare bron altijd aan de formele criteria en de eisen qua vorm.


Lees dit blog om effectief te zoeken naar betrouwbare bronnen: zoeken in databanken. Of zoek met Laelaps naar betrouwbare bronnen en sla de resultaten direct op in een bolasproject (opslaan vlg. APA-richtlijnen).

Meer weten over de Laelaps? Bekijk deze reeks met blogs over de achtergrond van Laelaps.

januari 3rd, 2020

Datum van raadpleging – volgens APA-regels

Ga naar je projectbronnen en klik op REF

Een gebruiker vroeg mij waarom de datum van raadpleging (bij een artikel of boek) niet wordt opgenomen in de literatuurlijst. Haar was geleerd die datum altijd te vermelden. Dat is helaas een misverstand.

Het vermelden van de datum van raadpleging is alléén nodig bij veranderbare webpagina’s. Bij een journal, tijdschriftartikel of boek is er altijd een publicatiedatum. En er is een garantie dat de bron vindbaar blijft (in bibliotheek en/of digitaal databankbestand). Een redacteur of team heeft naar de inhoud gekeken en in orde bevonden. Klaar voor publicatie. Met een datum (of jaartal) erop. Daarna is het niet meer mogelijk iets te veranderen!

Een gewone webpagina zoals een weblog valt onder ‘digitale bron’. De extra optie die je dan bij je projectbronnen kunt (of zelfs moet) aanvinken is: “bon is aan verandering onderhevig”. De auteur (een websiteeigenaar) kan altijd alles veranderen of zelfs een webpagina weggooien. Dat zegt iets over de betrouwbaarheid (herhaalbaarheid) van zo’n bron. Hij is vaak niet meer vindbaar. Een literatuurlijst met alléén veranderbare bronnen (“geraadpleegd op …”) maakt dus géén stevige indruk. De bronnen zijn minder betrouwbaar, omdat de toekomstige vindbaarheid onzeker is.

Je past je bronverwijzing in 3 stappen aan: ga naar je projectbronnen (1) en klik daarna op de REF (rode icon) van de bron (een webpagina) die je wilt aanpassen (2). Kies bij het type bron, “digitale bron” (3) en vink de optie “bron is aan verandering onderhevig” aan.

Vul zo nodig ook de andere gevraagde velden in. Is dat gedaan dan verandert de kleur van de icon (REF) van rood in groen. Er is een tutorial voor het maken van een literatuurlijst met het programma bolas.