in 't Wasdom

Toegang tot kennis
februari 18th, 2021 by Jaap de Jong

De cockpit van BOLAS

BOLAS is de afgelopen weken vernieuwd. Doelstelling was een meer intuïtieve layout. Daar hebben onze programmeurs en andere medewerkers flink hun best op gedaan.

Sinds vandaag (15 juli 2021) staat de vernieuwde bolasknop in de webstore. In een filmpje van drie minuten wordt “het groots vermogen van een kleine knop” toegelicht.

Update: 15 juli 2021

februari 17th, 2021 by Renske ter Avest

De nieuwe bolasknop

Je kunt vanaf vandaag (15 juli) de nieuwe bolasknop gebruiken. Met deze knop beschik je over alle functies van de applicatie zonder dat je de website behoeft te bezoeken.

De bolasknop is een zogenaamde extensie: een kleine knop rechtsboven in je browser. Je herkent hem aan een + teken in een rode cirkel.

Je kunt de bolasknop gebruiken terwijl je elders over het web surft. Dat kon altijd al, maar het gebruikersgemak is nu groter dan ooit.

De nieuwste versie van de bolasknop heeft een aantal nieuwe gebruikersfuncties: het opslaan van bronnen met één klik; zoeken in Laelaps, de APA-bronverwijzer, een functie voor extra notities (per bron) en de mogelijkheid om bronnen te labelen. Je kunt met de bolasknop je literatuurlijst direct gereed maken voor publicatie (vlg. APA). Dit alles en nog veel meer.

Erg gemakkelijk is de verbeterde zoekfunctie naar eerder opgeslagen projectbronnen. Die kun je ook binnen de bolasknop zien (nieuwste bovenaan, zie afbeelding boven). Je kunt binnen de bolasknop zoeken op de projecttitel of op de titel van de opgeslagen bron. Daarna kun je met één enkele klik naar de gewenste pagina gaan (bijv. een bepaalde pagina of programmaonderdeel binnen het platform ItsLearning).

Onze complimenten en dank voor Immanuel Icho en Bas de Jonge (ICT-studenten aan de CHE) die met onze technische staf de bolasknop naar een volgende fase hebben gebracht. Zij hebben functionaliteiten uit de webapplicatie van BOLAS overgebracht naar een handzame bolasknop en ook het uiterlijk van de knop een facelift gegeven. Wij zijn blij met het enthousiasme en de daadkracht van docenten en studenten van deze nieuwe ICT-opleiding, een jonge loot aan wat misschien wel de beste middelgrote hogeschool van Nederland is; ik bedoel de Christelijke Hogeschool Ede.

Vanaf heden kunnen bestaande gebruikers van BOLAS de bètaversie van de bolasknop bolasknop (voor Chrome & Edge)

Update: 15 juli 2021

Reguliere versie van de bolasknop (voor Crome & Edge. Firefox en Safari volgen later). Werkt alleen met een geldig bolasaccount.
Overzicht van de functionaliteiten van de bolasknop

februari 19th, 2021 by Renske ter Avest

Een kleine knop, maar eentje met een groot vermogen

“Het is een kleine knop, die nieuwe bolasknop, maar eentje met een groot vermogen”, vertelt Jaap de Jong mij “…. veel en veel kleiner nog dan het toch al kleine wolkje dat Elia zag tijdens de kurkdroge jaren”. Het verhaal gaat dat toen de profeet Elia op een buitengewoon warme zomerdag in juli en na jarenlange droogte Achab ging aanzeggen dat het die avond keihard zou gaan regenen, terwijl de lucht niet anders was dan gewoon: Helderblauw. Een wolkje zo groot als eens ‘s mans hand. Dat was wat Elia zag. Klein, maar wel machtig en dat zou ‘ie merken.”

Een kleine knop dus, maar eentje met een groot vermogen. Kleiner dan de wolk die Elia zag. Minder groots ook. Maar toch niet niks. Het is de nieuwe versie van de bolasknop. Meer zien…

Hier kunt u de bolasknop aanschaffen.

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Bronnen opslaan, delen en verwijderen

Met de bolasknop sla je in één klik elke mogelijke bron op. Die bron wordt direct met andere projectleden gedeeld. De laatst toegevoegde bron verschijnt bovenaan in de bronnenlijst (ook zichtbaar in de knop). De opgeslagen bronnen zijn overal beschikbaar en worden in de cloud bewaard.

Na verwijdering van een bron is die ook voor andere projectgroepleden niet meer beschikbaar. Om dit te voorkomen is er een dubbele klik nodig  (op het rode kruisje) ter bevestiging van een definitieve verwijdering.

Je kunt er voor kiezen bronnen niet in een project te delen, maar wel in de map Persoonlijk op te slaan. Een andere manier om bronnen voor jezelf te houden is het aanmaken van een project zonder projectleden.

Meer over het delen van projecten en bronnen vind je hier

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Persoonlijk profiel & instellingen

In de nieuwe bolasknop kun je direct naar je persoonlijk profiel. Bij instellingen kun je aangeven welke informatie voor jou zichtbaar wordt binnen BOLAS. Als je bijvoorbeeld lid bent van de Koninklijke Bibliotheek (KB) – en dit bij je persoonlijke instellingen aangeeft – vind je ook de databanken en e-resources van de KB binnen de databankcollectie terug vinden.

In je persoonlijk profiel kun je je wachtwoord wijzigen en andere gegevens aanvullen of veranderen. Het is op die plek ook mogelijk je profielfoto toe te voegen.

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Opgeslagen projectbronnen zoeken

De zoekfunctie naar eerder opgeslagen projectbronnen is in de nieuwe bolasknop (versie 2.0) sterk verbeterd en beter zichtbaar.

Met de zoekbalk kun je snel alle ooit opgeslagen projectbronnen terugvinden (op titel of projectnaam). Het maakt niet uit binnen welk project je de bronnen ooit hebt opgeslagen: alle projectbronnen staan in de bolasknop. De laatst opgeslagen bron staat bovenaan in de lijst met projectbronnen. De rest van de projectbronnen is vindbaar via de zoek- en scrollfunctie.

Het is mogelijk om ook de door jouw begeleide projecten (incl. projectbronnen) zichtbaar te maken binnen de bolasknop. Standaard worden alleen de projecten waarvan je medewerker of -begeleider bent weergegeven (zie ook projectrollen). Je kunt je voorkeur aangeven bij de profielinstellingen.

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Bronvermelding kopiëren

Met de nieuwe  bolasknop (versie 2.0) kopieer je de belangrijkste gegevens voor de bronverwijzing naar het clipboard. Die gegevens heb je nodig om een geciteerde bron in de literatuurlijst terug te vinden. Het gaat om de auteur(s), de publicatiedatum en de paginanummers. Dat laatste is nodig om het citaat of jouw weergave (parafrase) snel te checken.  Als je een samenvatting geeft van de gehele bron is het niet nodig om ook de pagina’s te vermelden.

Een complete bronvermelding bevat tenminste twee, maar meestal drie variabelen: achternaam auteur(s) – zonder de voor- en tussenvoegsels – het publicatiejaar en de paginanummer(s), bijv. (Jansen, 2021, p. 14) of – bij meerdere pagina’s – (Jansen, 2021, pp. 24-25). Er zijn meerdere variaties m.n. bij meerdere auteurs. De referentietool van BOLAS doet geeft de gegevens volgens de APA-richtlijnen (6e editie).

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Literatuurlijst opstellen (vlg. APA-richtlijnen)

Met de nieuwe bolasknop kun je ook je literatuurlijst opmaken (klik op het pennetje in de bolasknop en daarna op brongegevens aanvullen). Check of de titel- en vindplaatsgegevens kloppen en compleet zijn. Meestal is dat (nog) niet het geval. Vul de gegevens aan op basis van het type bron (bijv. boek, artikel of journal).

Bij ontbrekende gegevens wordt gevraagd om die in te vullen. Je kiest eerst voor het juiste type bron (boek, artikel, krant, journal, digitale bron (webartikel, blog), rappor of bundel.). Daarna wordt aangegeven welke gegevens je moet aanleveren voor een complete bronbeschrijving. Als je klaar bent verandert de kleur van het REF pictogram in groen (i.p.v. rood).

Je kunt er ook voor kiezen om een bron niet op te nemen in je literatuurlijst. Vink dan rechtsonder in het opmaakscherm de optie niet opnemen in bronnenlijst aan. De bron wordt dan niet opgenomen in de bronnenlijst.

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Labelen van bronnen

Met de nieuwe bolasknop 2.0 kun je opgeslagen bronnen met één klik labelen. Labelen is een eenvoudige manier om je gegevens te ordenen en selecties te maken. Maak bij het labelen gebruik van korte en karakteristieke kernwoorden.

Werkwijze: klik op het pennetje – het pennetje staat in de bolasknop naast de opgeslagen bron – en voeg het gewenste label toe.

Voor de notitiefunctie – nuttig bij wat langere aantekeningen of discussies (per bron) – is er een aparte functie.

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Aantekeningen toevoegen

Deze functie maakt het mogelijk om per bron aantekeningen of notities te maken.

Je kunt ook citaten uit webpagina’s opslaan: arceer een stuk tekst op een webpagina, klik daarna op de rechtermuisknop en selecteer vervolgens de knop met het plusje van bolas.

februari 9th, 2021 by Helpdesk Bolas

Mijn BOLAS – het projectenoverzicht

Op de pagina Mijn BOLAS kun je alle projecten inzien, archiveren (of dearchiveren). De projecten zijn op te splitsen in huidige (lopende) en gearchiveerde projecten.

Daarnaast zijn er soms projecten waarbij je een rol vervult als begeleider. Dat type project wordt apart weergegeven. Meer informatie over mogelijke rollen binnen een project kun je hier vinden.

Via de tabfunctie in Mijn BOLAS kun je gemakkelijk schakelen naar je actuele projectoverzicht. Daarin vind je de laatste stand van zaken en de deelactiviteiten van de verschillende betrokkenen bij het nieuwste project waar je bij betrokken bent. Het is natuurlijk ook mogelijk om te wisselen van project of je uit te schrijven.

december 22nd, 2020 by Jaap de Jong

Nieuwe opzet BOLAS

Van januari tot augustus 2020 werkten wij aan een nieuwe opzet van BOLAS. We richten ons meer op directe ondersteuning van onze relaties. Dit betekent dat er een steviger band is tussen de gewone website en de webapplicatie.

Op de website wordt in blogs inhoudelijke steun gegeven over de onderzoeksaanpak, methoden (literatuuronderzoek, interviews etc.), technieken (labelen) en instrumenten (bijv. interviewleidraad).

Renske ter Avest doet de eindredactie van de inhoudelijke blogs. In wekelijkse blogs reikt Renske tips en tools aan ten behoeve van gebruikers in het voortgezet en hoger onderwijs. Renske houdt zich onder meer bezig met de didactische elementen: het oefenen van vaardigheden en het toetsen. Daarbij komt er in de komende tijd aandacht voor de leerlijnen “onderzoekend vermogen” (VO/HO) waarbij bolas als middel wordt gebruikt (bijv. bij het “slimmer zoeken” op Google & in databanken, opzetten van een literatuurlijst vlg. APA-richtlijnen etc.). Zo werk je ook aan je digitale geletterdheid!

Renske is docente aan het CCNV en begeleidt daar o.m. leerlingen bij het profielwerkstuk. Zij heeft een achtergrond als historica en filosofe en weet veel van de ins en outs van het opzetten van een onderzoek. Renske blijft ook betrokken bij de online-workshops voor gebruikers.

Méér hulp nodig? Je kunt ons online raadplegen. BOLAS online met Microsoft Teams.

update: 22 december 2020

december 7th, 2020 by Renske ter Avest

Slimmer zoeken – iedere week een zoektip

In deze wekelijkse rubriek vind je een zoek- of beter een vindtip. Het gaat om zoektechnieken en andere tips en trucs om effectief informatie terug te vinden.

Deze week (week 52): je zoekopdracht beperken tot één website. Read the rest of this entry »

december 7th, 2020 by Jaap de Jong

De kunst van het schrijven

Onlangs schreef Ionica Smeets in De Volkskrant een column over de schrijfregels van George Orwell (Smeets, 2020). Aanleiding was een discussie met haar studenten over de rapportagestijl tijdens een college onderzoeksmethoden. Ik kan dat gesprek goed plaatsen en ben het geheel eens met haar schrijfregels. Eigenlijk zijn het de schrijfregels van Orwell.

Haar ervaring kan ik met soortgelijke uit eigen praktijk aanvullen. Steeds vaker zie ik stukken van studenten die ergens hoorden dat ze ‘we’ en ‘ik’ moeten vermijden en nu van de weeromstuit ‘de onderzoeker’ gebruiken. Alleen een journalist die een stuk schrijft over een onderzoeksrapport gebruikt die frase (‘de onderzoeker’), zeg ik dan tegen een student bij wie ik dit aantref. De merkwaardige – ik wilde schrijven ‘dwaze’ – nieuwerwetsheid wordt ingegeven door de idee dat een rapport zo meer neutraal klinkt. Daarbij doet de student een impliciet beroep op een (academische) status die men niet heeft. De vermelde schrijfwijze (“de onderzoeker”) is overigens ongebruikelijk in de academische wereld zelf. Paradoxaal genoeg is het een impliciet ‘gezagsargument’ op basis van een vermeende status die geen rol speelt bij het wisselen van argumenten. In een academische discussie gaat het om de inhoud.

En zo is er meer, bijv. het gebruik van de actieve vorm. In een Plan van Aanpak waarin je de (voorgenomen) werkwijze beschrijft dien je de passieve vorm te vermijden.

  • Dus niet: we zouden indien mogelijk acht medewerkers willen interviewen, mochten die beschikbaar zijn, maar: we interviewen acht medewerkers.

Mocht achteraf blijken dat je slechts zeven mensen interviewde, pas dan in het definitieve onderzoeksverslag het aantal aan (incl. de verantwoording van het aantal. Ik vat de regels van Orwell samen, met dank aan Iona Smeets, want ik raadpleegde Orwell niet zelf:

De zes schrijfregels van George Orwell:
  • Gebruik de actieve vorm, tenzij het niet anders kan.
  • Vermijd veel voorkomende vergelijkingen of (kromme) beeldspraak.
  • Hou het kort. Laat elk overbodig woord uit een zin weg.
  • Laat een lang woord weg, waar een kort woord volstaat.
  • Vermijd jargon en leg niet te vermijden vaktaal uit (met relevante bronverwijzingen).
  • En ja, als een tekst volgens de regels is geschreven, maar toch onwelluidend klinkt: laat dan de regel vallen.

Mijn kompaan bij het antiquariaat in ‘t Wasdom – Igor Cornelissen – is het geheel eens met de zes schrijfregels van George Orwell, al is hij van mening dat een zevende regel niet mag ontbreken: de anekdote. Liefst op iedere pagina één. Minstens.

Tot slot.

Naast bovenstaand gesprek over schrijfregels, bespreek ik met mijn studenten ook altijd een drietal niveaus van rapporteren: feitelijk, vergelijkend/analytisch en existentieel.

  1. Feitelijk niveau: bij de weergave van een letterlijk citaat of parafrase geef altijd aan waar je parafrase of citaat vandaan komt, inclusief de pagina’s (je maakt zo een check mogelijk). Gebruik steeds dezelfde referentiestijl (bijv. APA-style).
  2. Analytisch niveau: één bron is geen bron. Vergelijk de inhoud van verschillende bronnen en verrijk je uiteindelijke begripsomschrijving of definitie met de inzichten uit verschillende bronnen.
  3. Existentieel niveau: neem een standpunt in als er verschillende perspectieven zijn die elkaar uitsluiten of schaar je achter het beste standpunt. Zo wordt de tekst persoonlijker en hopelijk ook welluidender. Je blaast jouw levende adem in een dood tekstgeraamte en schept iets nieuws.

Smeets, I. (2020). Ik eindigde mijn college met de zes schrijfregels van George Orwell. De zesde is de allerbelangrijkste [column]. Geraadpleegd op 7 december 2020 op de website van De Volkskrant, 20 november 2020.


Méér over APA-verwijzingen (niveau 1 van het rapporteren)

Gebruikers van bolas kunnen bij het opstellen van de literatuurlijst gebruik maken van de APA-tool van bolas, zoeken in Laelaps die zoekresultaten direct volgens APA-richtlijnen opslaat of gebruik maken van de databanken. Je kunt hier alle functionaliteiten bekijken.

december 4th, 2020 by Renske ter Avest

Betrouwbaarheid en kwaliteit van de bibliografie

Een paar artikelen over de betrouwbaarheid en kwaliteit van je literatuurlijst. Welke eisen worden er aan betrouwbare bronnen gesteld? & Hoe beoordeel je de betrouwbaarheid en kwaliteit van bronnen? Meer lezen…