in 't Wasdom

Toegang tot kennis
mei 15th, 2020

Tips voor bronverwijzingen & bibliografie

Méér hulp nodig? Je kunt ons online raadplegen. BOLAS online met Microsoft Teams.

Wat zijn de APA-regels bij verwijzing naar een krantenartikel of journal of bij een artikel uit een wetenschappelijke bundel? Hieronder een overzicht van de regels bij verschillende type bronnen

Bij elk type bron (thesis, boek, bundel, rapport, artikel [uit journal, tijdschrift of krant], webpagina etc.) wordt een voorbeeld gegeven van de precieze bronverwijzing in het betoog en de weergave van de bron in de bibliografie.

Gebruikers van bolas kunnen bij het opstellen van de literatuurlijst gebruik maken van de APA-tool van bolas, zoeken in Laelaps die zoekresultaten direct volgens APA-richtlijnen opslaat of gebruik maken van de databanken. Je kunt hier alle functionaliteiten bekijken.

januari 10th, 2020

Bronnen opslaan volgens APA-richtlijnen

Bolas ontwikkelde een eigen tool voor het opslaan van bronnen volgens de APA-stijl. Je kunt die tool gebruiken op de overzichtspagina met de bewaarde projectbronnen.

Klik op de overzichtspagina met de bewaarde projectbronnen op REF (rode pictogram), kies daarna het type bron en vul de gele velden in. Als de gevraagde velden zijn ingevuld wordt het REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Het opzetten van een gevarieerde en betrouwbare bronnenlijst

Een vorig blog ging over betrouwbare bronnen. In dat blog is onderscheid gemaakt tussen inhoudelijke en formele eisen (aanwezigheid auteur, publicatiedatum, gegevens over titel & vindplaats). Daarnaast is opgemerkt dat je voldoende gegevens moet hebben om de bibliografie volgens de gekozen stijl (bijv. APA-richtlijnen) op te maken (vormeisen). In dit blog gaan we verder in op de kwaliteit van de bibliografie of bronnenlijst.

De kwaliteit van bibliografie (of bronnenlijst) blijkt – naast het gebruik van betrouwbare (en stabiele) bronnen – ook uit de diversiteit van de bronnen. Zijn er bijv. verschillende soorten of type bronnen (bijv. krant, tijdschrift, journal, boek) gebruikt of worden er alleen (instabiele) internetbronnen gebruikt? Welke type bronnen zijn er precies gebruikt en geeft de bibliografie dit correct weer? Met andere woorden: kun je uit de bibliografie opmaken om welk type bron het gaat?

Natuurlijk is je vraagstelling richtinggevend bij de selectie van bronnen. Ben je bijvoorbeeld geïnteresseerd in de ontvangst van de film Modern Times (1936) van Charlie Chaplin in Amerikaanse en Nederlandse recensies, dan is het ietwat merkwaardig als er geen krantenartikelen zijn opgenomen in je bronnenlijst.

Hieronder een voorbeeld van enkele bronnen uit de bibliografie van een dissertatie. Het gaat om vier verschillende type bronnen. Welke?

Baarda, B. et al. (2017). Basisboek kwalitatief onderzoek: handleiding voor het opzetten en uitvoeren van kwalitatief onderzoek. Groningen: Wolters Noordhoff.

Barnhill, J.J. (2011). Giving meaning to grief: The role of rituals and stories in coping with sudden family loss (phd thesis University of South Florida). Tampa, Florida: USF.

Behrend, C. (2017). Interview with ritual artist Ida van der Lee. In J. Gordon-Lennox (red.), Emerging ritual in secular societies: a transdisciplinary conversation (pp. 232-245). London: Jessica Kingsley Publishers.

Deflem, M. (1991). Ritual, anti-structure, and religion: a discussion of Victor Turner’s processual symbolic analysis. Journal for the Scientific Study of Religion, 30(1), 1-25. doi:10.2307/1387146

Iemand die de hier gebruikte referentiestijl (APA-style) kent, ziet in één oogopslag dat het om vier verschillende type bronnen gaat, resp. een boek, PhD-thesis, artikel uit bundel en een artikel uit een journal.

Wat zijn de overeenkomsten en verschillen tussen de vier bronnen en welke informatie heb je nodig om het type bron bepalen?

De overeenkomst is dat bronnen moeten voldoen aan de formele eisen, d.w.z. compleetheid wat betreft: auteur(s), publicatiedatum, titel- en (stabiele) vindplaatsgegevens. De weergave (vormeisen) is bij ieder type bron anders. Los van dit laatste zijn er uiteraard ook verschillen in vormgeving tussen de referentiestijlen (APA, Harvard, Cambridge etc.).

Uit een correcte bibliografie kun je opmaken tot welk type de weergegeven bron behoort. Dat geeft ook helderheid wat betreft de variatie en kwaliteit van de bronnenlijst. Het bepalen van het type bron is het thema van een aantal volgende blogs! [wordt vervolgd]


Bolas ontwikkelde een eigen tool voor het opslaan van verschillende soorten (type) bronnen volgens de APA-stijl. Je kunt deze tool gebruiken op de overzichtspagina met eerder opgeslagen projectbronnen.

Klik op de overzichtspagina op REF (rode pictogram), kies het correcte type bron en vul de ontbrekende gegevens aan. Je bent klaar als alle noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – thesis

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens. De laatste twee genoemde gegevens/variabelen (titel en vindplaats) wisselen per type bron. Bij een thesis (bijv. een bachelor-, master- of PhD-thesis) dien je de vindplaatsgegevens te concretiseren door de naam van de onderwijsinstelling te vermelden waar de auteur is afgestudeerd.

Als de naam van de onderwijsinstelling (en het type thesis) ontbreekt zijn lezers niet in staat de waarde van de bron in te schatten. Het zou ook een alledaagse internetbron kunnen zijn. Een PhD-thesis, behaald in Harvard, heeft meer gezag dan een kranten- of artikel in een populair wetenschappelijk tijdschrift.

Indien aanwezig geef je in de bibliografie de verwijzing naar de gedrukte versie van de bron. Internetlinks laat je in dat geval weg. Dat maakt ook een meer professionele indruk vanwege het tijdelijke karakter van veel internetlinks (met uitzondering van de zgn. DOI).

Hieronder vind je twee methoden van bronverwijzingen in de tekst van het betoog of verslag (A). Daarnaast aandacht voor de weergave van de bron in de bibliografie (B).

A. In het verslag 

(1) …. In haar dissertatie gaat Cullen uitvoerig in op de historische ontwikkeling van het social work als beroep (Cullen, 2019, pp. 22-28). In die ontwikkeling is volgens haar ook sprake van een roep om een bepaald type leiderschap. Beide elementen worden door Cullen met elkaar verbonden.

(2) …. In haar proefschrift geeft Cullen (2019) aandacht aan de verschillende stijlen van leiderschap. Zij verbindt die stijlen aan de ontwikkeling van het social work als beroep, aan de maatschappelijk-politieke omstandigheden, maar zeker ook aan de structuur en cultuur van de organisatie (2019, pp. 56-62)

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie 

Cullen, A.F. (2019). The concept and practice of leadership in social work (PhD-thesis University of Hull). Geraadpleegd van http://hydra.hull.ac.uk/resources/hull:17292


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – rapport

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de gegevens van titel & vindplaats.

Hoe geef een correcte verwijzing naar het rapport en op welke manier wordt het rapport weergegeven in de bronnenlijst?

Het rapport lijkt qua vermelding in de bibliografie sterk op die van het boek of, in geval van meerdere bijdragen in een rapport, op die van de bundel. Als extra geldt – indien aanwezig – de vermelding van het nummer van het rapport (achter de titel, niet-cursief en tussen gebogen haakjes).

Indien aanwezig is het advies om in de bibliografie de verwijzing naar de gedrukte versie van het rapport te geven. Internetlinks laat je in dat geval weg. Deze handelwijze is meer professioneel vanwege het tijdelijke karakter van veel internetlinks (met uitzondering van de zgn. DOI). Bovendien verliest de lezer bij de digitale verwijzing enkele details die toch relevant zijn (zoals de uitgever).

Hieronder de methode van verwijzing (A) en de weergave van de bron in de bibliografie (B).

A. In het verslag 

Het Sociaal en Cultureel Planbureau geeft ieder jaar een publicatie uit over de sociale staat van Nederland. Zo ook in 2019 (Wennekers, Boelhouwer, Campen & Kullberg, 2019). In dat rapport meldt Lonneke van Noije dat de door burgers ondervonden en de door de politie geregistreerde criminaliteit het afgelopen decennium is gedaald (Noije, 2019, p. 248).

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie (resp. artikel en de gedrukte en digitale versie van het totale rapport. Gebruik bij voorkeur de gedrukte versie).

Noije, L. van (2019). Sociale veiligheid. In A. Wennekers, J. Boelhouwer, C. van Campen & J. Kullberg (red.), De sociale staat van Nederland (pp. 248-273). Den Haag: SCP.

Wennekers, A., Boelhouwer, J., Campen, C. van, Kullberg, J. & (red.). (2019). De sociale staat van Nederland 2019 (SCP-publicatie 2019-14). Den Haag: SCP.

Wennekers, A., Boelhouwer, J., Campen, C. van, Kullberg, J. & (red.). (2019). De sociale staat van Nederland 2019 (SCP-publicatie 2019-14). Geraadpleegd op https://www.scp.nl/publicaties/publicaties/2019/09/10/de-sociale-staat-van-nederland-2019


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – boek

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens. De vindplaatsgegevens zijn bij ieder type bron anders. Bij een boek gaat het om de plaats van uitgave en de uitgever.

Als de naam van de uitgever ontbreekt kan de waarde van de bron moeilijker worden ingeschat. Vrijwel alle uitgevers bouwen aan een specialisme (een fonds) en ontwikkelen naam en faam bij de begeleiding van auteurs. Aan de kracht van het fonds (en het auteursbestand) ontlenen uitgevers hun marktwaarde en aantrekkelijkheid.

Indien aanwezig is het advies om in de bibliografie de verwijzing naar de gedrukte versie van het boek te geven. Dit laatste geldt ook voor een gedigitaliseerd boek. Internetlinks laat je in dat geval weg. Deze handelwijze is meer professioneel vanwege het tijdelijke karakter van veel internetlinks (met uitzondering van de zgn. DOI). Bovendien verliest de lezer veel details die wel degelijk relevant zijn (uitgever, jaar van uitgave, fonds etc.)

Bij een e-book waarvan geen gedrukte versie bestaat neem je de (stabiele) internetlink over van de uitgever (meestal is dat een stabiele link, een zgn. DOI).

Hieronder een voorbeeld over twee manieren van verwijzen (A) en de weergave van de bron in de bibliografie (B).

A. In het verslag 

(1) …. In de distributie van de kinderliteratuur verandert er in de eerste jaren na de oorlog weinig. De verspreiding gebeurt via uitgevers – georganiseerd binnen de verzuilde samenleving – die gebruik maken van bekende illustratoren uit de zuil. Zo verzorgt Tjeerd Bottema alle illustraties in deel tien in de serie Jaap en Gerdientje van Anne de Vries (1952) en ….

(2) …. In deel tien van Jaap en Gerdientje is een illustratie van de hand van Tjeerd Bottema opgenomen. Bij een verhaal over Thomas à Kempis tekent hij een stadsgezicht met de beroemde Zwolse Peperbus waar zich overigens de resten van à Kempis bevinden  (Vries, 1952, p. 14) ….

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie (gebruik bij voorkeur de bronweergave vlg. de gedrukte versie)

Vries, A. de (1952). Jaap en Gerdientje. Deel 10. Het leven is zo mooi. Met illustraties van Tjeerd Bottema. ‘s-Gravenhage/Djakarta: G.B. Van Goor Zonen’s Uitgeversmaatschappij N.V.

Vries, A. de (1952). Jaap en Gerdientje. Deel 10. Het leven is zo mooi. Geraadpleegd op https://www.dbnl.org/

Notabene: maak je gebruik van een digitale versie van een boek en is er een DOI-adres, dan kan de DOI direct achter de titel worden geplaatst, bijv.:

Stephan Paul, M. (2016). The new deal as a triumph of social work. DOI:10.1057/9781137527813


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – bundel met artikelen

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens.

Hoe maak je een APA-referentie bij een zgn. bundel of reeks van (wetenschappelijke) artikelen in één band en hoe geef je de bron weer in de bibliografie?

Hieronder twee voorbeelden van verwijzingen (A) en de weergave van de bron in de bibliografie (B). In het eerste geval gaat het om een specifiek artikel in de bundel. In het tweede voorbeeld wordt de gehele bundel samengevat. De verschillen hebben ook consequenties voor de vermelding in de bibliografie.

A. In het verslag

(1) In het artikel over de religieuze omzwervingen van Doetje Reinsberg-Ypes koppelt de auteur de autobiografie (ofwel zelfpresentatie) van Doetje Reinsberg aan historische resten uit de archieven en andere bronnen. Hij gaat daarin uitgebreid in op het alternatieve genezingscircuit (o.a. gebedsgenezing) in Amsterdam (Jong, 2000, pp. 87-93).

(2) In de bundel En God bleef toch in Mokum wordt in zeventien artikelen een keuze gemaakt uit het bonte werkelijkheid van de Amsterdamse religiegeschiedenis uit de afgelopen twee eeuwen. Een amalgaam van kerken en religieuze bewegingen in de hoofdstad (Snel, Abels, Vis & Bakker, 2000).

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie 

  1. Jong, J. de (2000). Bezeten van God en de duivel. De Amsterdamse jaren van een zoekende ziel. Doetje Reinsberg-Ypes (1840-1900). In J. D. Snel, P. H. A. M. Abels, G. N. M. Vis, & J. Bakker (Eds.), En God bleef toch in Mokum. Amsterdamse kerkgeschiedenis in de negentiende en twintigste eeuw (pp. 77-98). Delft: Eburon.
  2. Snel, J.D., P. H. A. M. Abels, G. N. M. Vis, & J. Bakker (red.).(2000). En God bleef toch in Mokum. Amsterdamse kerkgeschiedenis in de negentiende en twintigste eeuw. Delft: Eburon.

Maak je gebruik van een digitale versie en is er een DOI-adres, dan kan de DOI direct na de paginering van het artikel (1) c.q. de titel van het boek (2) worden gezet.


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – artikel uit journal

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens. De laatste twee genoemde gegevens (titel en vindplaats) wisselen per type bron.

Bij een artikel uit een journal beschik je over de vindplaatsgegevens, te weten: het volume (of jaargang), het issuenummer en de DOI [Digital Object Identifier, een opslag- en verwijzingssysteem]. De DOI maakt onderdeel uit van een systeem waarin uitgevers zorgdragen voor de stabiliteit/vindbaarheid van de bron. In de praktijk fungeert de DOI – anders dan bij een internetlink (sic!) – wèl als een kwaliteitskeurmerk.

Wat betreft de titelgegevens heb je – bijv. bij gebruik van een journal) te maken met de titel van het artikel èn de titel van het wetenschappelijke tijdschrift (journal).

Hieronder vind je twee methoden van bronverwijzingen in de tekst van het betoog of verslag (A). Daarnaast aandacht voor de weergave van de bron in de bibliografie (B).

A. In het verslag

(1) …. zo gaat Deflem in op de functie van het ritueel als het gaat om de integratie van het individu binnen het politieke en godsdienstige systeem (Deflem, 1991, pp. 2-3).

(2) …. Er is veel literatuur over de functie van rituelen binnen systemen. Matthie Deflem (1991) verkent in zijn bijdrage het functionele element van het ritueel als het gaat om de integratie of invoeging van het individu in de religieus-politieke gemeenschap (pp. 2-3).

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie

Deflem, M. (1991). Ritual, anti-structure, and religion: a discussion of Victor Turner’s processual symbolic analysis. Journal for the Scientific Study of Religion, 30(1), 1-25. DOI:10.2307/1387146


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – tijdschriftartikel

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens. De laatste twee genoemde gegevens/variabelen (titel en vindplaats) wisselen per type bron.

Bij een tijdschriftartikel heb je de auteur, publicatiedatum en de titel- en vindplaatsgegevens nodig. Wat betreft de titelgegevens heb je bij het tijdschrift te maken met zowel de titel van het artikel als de titel van het tijdschrift. De vindplaatsgegevens zijn bij de papieren versie anders dan bij de digitale versie!

De APA-referentie volgens de papieren versie heeft de voorkeur. Ik noem hier drie argumenten. In de digitale versie is de paginanummering meestal afwezig. Verder verdwijnen webpagina’s nogal eens van plek binnen de website en grijpt de redactie met regelmaat inhoudelijk in. Deze punten gelden uiteraard niet voor de pdf-versie van het tijdschrift dat identiek is aan de gepubliceerde papieren versie.

Overigens wordt de (wetenschappelijke) status van een tijdschriftartikel i.h.a. lager aangeslagen dan een artikel in een journal. Dit neemt niet weg dat de informatie vaak wel bruikbaar is.

Hieronder een voorbeeld van een verwijzing in het verslag (A) en de weergave van de bron in de bibliografie (B).

A. In het verslag

In haar artikel gaat Lingsma in op de gevolgen van de coronacrisis voor de democratie en mensenrechten. Zij citeert verschillende experts die aangeven dat “de grenzen worden opgezocht. Het gebeurt niet alleen door totalitaire staten zoals China, je ziet het ook in Europa” (Lingsma, 2020, p. 17).

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie [APA-richtlijnen in resp. de papieren en de digitale versie]

Lingsma, T. (2020). Mensenrechten in tijden van corona. ‘De kaarten zijn in de lucht gegooid’. De Groene Amsterdammer, 16-19.

Lingsma, T. (2020). Mensenrechten in tijden van corona. ‘De kaarten zijn in de lucht gegooid’. De Groene Amsterdammer. Geraadpleegd op 13 mei 2020 van https://www.groene.nl/artikel/de-kaarten-zijn-in-de-lucht-gegooid

[gewijzigd op 13 mei 2020]


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – krantenartikel

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens nodig: gegevens over de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens. De laatste twee genoemde gegevens/variabelen (titel en vindplaats) wisselen per type bron.

Bij een krantenartikel heb je auteur(s), publicatiedatum en titel- en vindplaatsgegevens nodig. Wat betreft de titelgegevens heb je bij een krant te maken met zowel de titel van het artikel als de naam van de krant. De vindplaats is bij de papieren versie anders dan bij de digitale versie! In het laatste geval ontbreekt het paginanummer en geef je de URL op als vindplaats.

De APA-referentie volgens de papieren versie heeft de voorkeur. Ik noem hier drie argumenten. In de digitale versie is de paginanummering afwezig. Verder verdwijnen webpagina’s regelmatig of grijpt de redactie met regelmaat inhoudelijk in. Dit geldt natuurlijk niet voor de pdf-versie van de krant die niet anders is dan de ooit gepubliceerde papieren versie.

Hieronder een voorbeeld van een verwijzing in het verslag (A) en de weergave van de bron in de bibliografie (B).

A. In het verslag

….. In het artikel beschrijft Jos Palm het historisch vakwerk en de professionele attitude van H.L. Wesseling met verwondering en verbazing als basisingrediënten: “Niet de kennis, maar de verbazing regisseert zijn geschiedschrijving” (Palm, 2020, p. 12).

Notabene: de paginavermelding is bij citaten en parafrases van delen uit een publicatie verplicht. Er is maar één uitzondering: in het geval dat je het hele artikel of boek samenvat kan de paginaverwijzing logischerwijs achterwege blijven. In alle andere gevallen geldt dat je de pagina’s aangeeft (als service aan lezers en om snel te kunnen checken).

B. In de bibliografie [APA-richtlijnen in resp. de papieren en digitale versie]

Palm, J. (2020, 8 mei). Licht op onze westerse preoccupaties. NRC Handelsblad [Cultureel supplement], p. 12

Palm, J. (2020, 8 mei). Licht op onze westerse preoccupaties. NRC Handelsblad [Cultureel supplement]. Geraadpleegd op https://www.nrc.nl/

[gewijzigd op 13 mei 2020]


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan van het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina waar de eerder door jou opgeslagen projectbronnen staan.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 10th, 2020

Een referentie maken (vlg. APA-richtlijnen) – webpagina

Om een correcte bronverwijzing te maken heb je vier gegevens over de bron nodig: de auteur(s), de publicatiedatum en de titel- & vindplaatsgegevens. De weergave van de laatste twee genoemde gegevens (titel en vindplaats) wisselen per type bron. Hier gaat het over de bronvermelding bij (dynamische [lees: veranderbare]) webpagina’s.

Een webpagina bevat vaak bruikbare informatie. Toch kan die webpagina zo maar verdwijnen of de inhoud worden vervangen. Bij webpagina’s is er geen paginanummering en is de informatie soms niet meer terug te vinden. Feitelijk is er geen garantie wat betreft de betrouwbaarheid (in de zin van herhaalbaarheid) van deze informatiebron. In principe is men daarom terughoudend met de opname van dit type bronnen in een bibliografie. Advies is om hooguit webpagina’s op te nemen waarvan tenminste alle vier (formele) gegevens bekend zijn. In de bronnenlijst dient daarnaast bij dit type bron ook de datum van raadpleging te worden vermeld.

Je kunt wel een verwijzing naar een webpagina opnemen in je betoog, dus zonder dat de bron zelf in de bibliografie wordt opgenomen. Bij gebruik is de regel dat het gaat om uniek materiaal, zoals bijvoorbeeld de visie of missie van een organisatie die alleen op de website van die organisatie is te vinden. Verder is terughoudendheid geboden.

Hieronder twee voorbeelden van verwijzingen naar een (dynamische [lees: veranderbare]) webpagina in het verslag (A) en de weergave daarvan in de bibliografie (B). In het tweede voorbeeld zijn de vier gegevens over de bron wel bekend (auteur, publicatiedatum etc.).

A. In het verslag

  1. …… Op de website van het Filosofie Magazine worden voorbeelden gegeven van een aantal denkers en hun bijdrage aan de filosofie. Zo wordt bijvoorbeeld ingegaan op John Rawls principe van rechtvaardigheid. Dat komt neer op de stelling dat “sociale en economische ongelijkheden [wel] mogen (…) bestaan, mits deze ongelijke verdeling in ieders voordeel is en de samenleving als geheel niet benadeelt.” (filosofie.nl, geraadpleegd op 14 mei 2020). ……
  2. ….. In het abstract van het interview met Floris Cohen wijst Nederveen op het grote belang dat Cohen hecht aan de wetenschapsgeschiedenis (Nederveen, 2019). ….

B. In de bibliografie

  1. Geen opname, de verwijzing in het betoog volstaat. Het gaat hier om een indicatie van de inhoud van de website, niet om weergave van wetenschappelijke kennis of discussie. Er is bovendien geen auteur, noch een publicatiedatum.
  2. Nederveen, A. (2019). ‘Ik ben geen atheïst die het zeker weet’. Wetenschapshistoricus Floris Cohen over Hooykaas, weet-al denkers en knagend weten [abstract interview]. Geraadpleegd op 14 mei 2020 op wapenveldonline.nl

[gewijzigd op 15 mei 2020]


Bolas ontwikkelde een tool voor het opslaan het type bron. Dat gebeurt binnen bolas volgens de APA-stijl. Je kunt de tool gebruiken op de overzichtspagina met de eerder door jou opgeslagen projectbronnen.

Maak in twee stappen een correcte verwijzing:

(1) Klik bij je bronnenoverzicht op de projectpagina op REF (rode pictogram), (2) kies het correcte type bron, vul de ontbrekende gegevens aan en sla de wijzigingen op.

Je bent klaar als de noodzakelijke velden bij het gekozen type bron zijn ingevuld. Dan wordt het rode REF pictogram groen.

januari 3rd, 2020

APA-richtlijnen

Enige tijd geleden kwam een boekje uit over de APA-richtlijnen. Een handig hulpmiddel om te achterhalen hoe je een boek, artikel, journal, digitale bron (webpagina), dissertatie etc. – het type bron – volgens APA-regels moet beschrijven.

Het boekje is geschreven voor het Hoger Onderwijs. Leerlingen in de bovenbouw van het VO kunnen er, denk ik, ook prima gebruik van maken.

Het boekje is handig als naslagwerk. Het is van belang om snel te kunnen zien of je literatuurlijst gevarieerd is samengesteld (niet alleen internetbronnen, die maar al te vaak verdwijnen). Die variatie kun je aflezen uit je literatuurlijst. 

Bolas heeft haar eigen APA-tool ontwikkeld. Je kunt die tool gebruiken op de pagina waar je bronnen staan. Klik op REF (rode pictogram), kies daarna het type bron en vul vervolgens de gevraagde velden in. Als alle velden juist zijn ingevuld wordt het REF pictogram groen. Er is een tutorial die je wegwijs maakt in het gebruik van de tool.

december 16th, 2019

Zin in elke dag

Op 4 december 2019 promoveerde Gert Vierwind, docent aan de Chr. Hogeschool Ede, aan de Radbouduniversiteit Nijmegen op Zin in elke dag. Een onderzoek naar alledaags ritueel handelen van adolescenten in de residentiële jeugdhulp. Zoals dat hoort in een geleerd werk is er ook een bronnenlijst of bibliografie opgenomen.

Zowel voor de bibliografie als de tekstverwijzingen werd de applicatie BOLAS gebruikt. Wij feliciteren de jonge doctor met het fraaie resultaat van zijn studie. Een boek om trots op te zijn met een prachtige, betekenisvolle, vormgeving.

De studie van Vierwind is opgenomen in Narcis en daarom ook vindbaar in Laelaps.

Wil je meer weten over het gebruik van de APA-tool binnen Bolas voor het opmaken van je bibliografie? Klik dan hier voor de tutorial Literatuurlijst opstellen volgens APA-richtlijnen. In de QuickStart van BOLAS vind je de andere tutorials.

december 15th, 2019

Datum van raadpleging – volgens APA-regels

Ga naar je projectbronnen en klik op REF

Een gebruiker vroeg mij waarom de datum van raadpleging (bij een artikel of boek) niet wordt opgenomen in de literatuurlijst. Haar was geleerd die datum altijd te vermelden. Dat is helaas een misverstand.

Het vermelden van de datum van raadpleging is alléén nodig bij veranderbare webpagina’s. Bij een journal, tijdschriftartikel of boek is er altijd een publicatiedatum. En er is een garantie dat de bron vindbaar blijft (in bibliotheek en/of digitaal databankbestand). Een redacteur of team heeft naar de inhoud gekeken en in orde bevonden. Klaar voor publicatie. Met een datum (of jaartal) erop. Daarna is het niet meer mogelijk iets te veranderen!

Een gewone webpagina zoals een weblog valt onder ‘digitale bron’. De extra optie (binnen bolas) die je bij deze veranderbare projectbronnen kunt (of zelfs moet) aanvinken is: “bron is aan verandering onderhevig”. Daarmee geef je aan dat de auteur de tekst totaal kan veranderen of zelfs een webpagina kan laten verdwijnen. Dat zegt iets over de betrouwbaarheid (herhaalbaarheid) van zo’n bron. Hij is vaak niet meer vindbaar. Een literatuurlijst met alléén veranderbare bronnen (“geraadpleegd op …”) maakt géén stevige indruk. Die bronnen zijn minder betrouwbaar, omdat de toekomstige vindbaarheid onzeker is.


Bron aanpassen in bolas?

Je past je bronverwijzing in 3 stappen aan: ga naar je projectbronnen (1) klik op de REF van de aan te passen bron (2). vink de optie “bron is aan verandering onderhevig” aan bij digitale bron en sla de wijzigingen op (3)

Vul alle gevraagde velden in. Is dat gedaan dan verandert de kleur van de icon (REF) van rood in groen. Er is ook nog een tutorial voor het opmaken van een literatuurlijst.